Een zachte uitvaart

Fairtrade principes

De door de World Fair Trade Organisation (WFTO) vastgestelde 10 fairtrade-uitgangspunten zijn de principes waar fairtradeproducenten naar handelen.

De 10 fairtradeprincipes

  1. Kansen bieden aan kansarme producenten
    Fairtradeleveranciers zijn handelspartners die afnemen van kansarme producenten, en bedrijven met een expliciet sociaal beleid.
  2. Transparantie
    Verantwoording: alle spelers in de handelsketen zijn helder en transparant en voeren een inzichtelijke administratie. Partijen informeren elkaar over belangrijke ontwikkelingen binnen de markt en binnen hun eigen organisatie.
    Ketenverantwoordelijkheid: elke betrokkene in de keten heeft vanuit zijn eigen positie verantwoordelijkheid voor de herkomst van de grondstoffen, de kwaliteit van producten en productieprocessen én het naleven van de fairtradeprincipes.
  3. Eerlijke handelsvoorwaarden
    Voorfinanciering: ter overbrugging van de periode tussen order en betaling bieden fairtradekopers hun partners voorfinanciering van maximaal 50% van het orderbedrag aan.
    Lange termijn handelsrelaties: fairtradekopers streven ernaar relaties met handelspartners te onderhouden voor een periode van tenminste 5 jaar, een periode die nodig is om duurzame ontwikkelingen op gang te brengen. De langetermijnrelatie is ook van toepassing tussen handelspartners en hun producenten en werknemers.
    Orders en betalingen: de in- en verkoopcontracten in de keten dienen begrijpelijk en realistisch te zijn en duidelijk de rechten en plichten van de betrokken partijen aan te geven ten aanzien van het product (specificaties en wettelijke eisen), de prijs en leveringsdatum. Leveringen dienen op tijd betaald te worden.
  4. Verantwoorde prijzen, leefbare lonen
    Fairtradekopers betalen de handelspartners een prijs, die boven de kostprijs ligt. De prijs moet hoog genoeg zijn om werknemers een leefbaar loon te betalen en de kosten van productie en handel te dekken. Deze prijs wordt in overleg met de handelspartner vastgesteld op basis van een duidelijke kostprijsberekening. De handelspartner onderhandelt op haar beurt weer met de producent. Leefbare lonen worden per regio berekend met behulp van de SA 8000 formule, op basis van de kosten voor voedsel en andere basisbehoeften (kleding, woning, schoolgeld, sparen) voor het levensonderhoud van een gezin. Als de kostprijs van een product stelselmatig te hoog uitvalt, wordt met de handelspartner gewerkt aan bijvoorbeeld kostenbesparing of efficiëntieverbetering.
  5. Geen kinderarbeid, geen gedwongen arbeid
    Geen kinderarbeid: fairtradeproducten worden gemaakt zonder arbeid van kinderen onder de 16 jaar. Als kinderen meehelpen, mag dat nooit ten koste gaan van scholing, gezondheid en tijd om te spelen. De handelspartners respecteren de rechten van kinderen. Zij kunnen aantonen dat bij hen geen kinderen in dienst zijn.
    Geen gedwongen arbeid: iedere vorm van geweld, dwang of slavenarbeid is onacceptabel. Bij constatering hiervan wordt de handelsrelatie onmiddellijk beëindigd.
  6. Gelijke kansen
    Geen discriminatie: iedere producent en werknemer heeft bij gelijk werk recht op gelijke beloning, gelijke behandeling en gelijke arbeidskansen, ongeacht ras, klasse, kaste, huidskleur, geslacht, religie, politieke overtuiging en sociale en/of culturele achtergrond. Vrijheid van organisatievorming: de handelspartner dient zijn producenten en werknemers de vrijheid te bieden zich te organiseren in vakbonden of gekozen werknemerscomités. In werkplaatsen van meer dan 50 werknemers wordt een gekozen werknemerscomité gevormd dat alle werknemers vertegenwoordigt in onderhandelingen met het management over arbeidsvoorwaarden en verbetering van arbeidsomstandigheden.
  7. Verantwoorde arbeidsomstandigheden
    Verantwoorde arbeidsvoorwaarden: in fabrieken en grotere, meer formele werkplaatsen, zijn arbeidsvoorwaarden als werktijden, overuren, vakantie, ziekteverlof en pensioen minstens volgens de nationale of de internationale wetgeving geregeld. Bovendien zijn er extra inspanningen om de werk- en levensomstandigheden van de werknemers te verbeteren. Bijvoorbeeld een kantine, kinderopvang, een leningenfonds of opleidingsfaciliteiten. Alle werknemers in deze werkplaatsen hebben een arbeidscontract getekend waarin de arbeidsvoorwaarden duidelijk beschreven staan. In de kleinere, nog informele werkplaatsen is er minstens een eenvoudige personeelsadministratie. Het uitgevoerde werk moet binnen redelijke marges ook veilig en gezond zijn. Bij constatering van ongezond of onveilig werk, wordt een verbeterplan in gang gezet.
  8. Capaciteitsopbouw
    De fairtrade-organisatie doet zijn best om veel expertise op te bouwen op het gebied van capaciteitsopbouw van handelspartners en producenten. De ontwikkelingsprogramma’s, vaak in samenwerking met experts ter plekke, vormen een belangrijk instrument in de ontwikkelingshandel. Door het verbeteren van de productie- en handelsprestaties, ontwikkelen handelspartners zich tot betrouwbare leveranciers. Met de verworven expertise worden nieuwe markten toegankelijk.
    Concreet valt te denken aan de opzet van een kwaliteitszorgsysteem, productontwikkeling, verbetering van de logistiek en verpakkingen, verstrekking van marktinformatie en verbetering van het management. Op sociaal gebied gaat het om verbeteringen ten aanzien van de naleving van de fairtradeprincipes.
  9. Zorg voor het milieu
    Alle spelers in de handelsketen trachten de belasting van het milieu door productie en handel zo veel mogelijk te beperken door verantwoord gebruik van natuurlijke hulpbronnen en verantwoord beheer van afval. Deze activiteiten dragen bij aan een duurzame leef- en werkomgeving.
  10. Promotie van fair trade
    Iedere speler in de keten kent de doelstellingen en principes van fair trade en informeert haar klanten en haar toeleveranciers daarover.

Terug naar Fairtrade wade